Ο άλυτος εθνικός γρίφος…

Ενα από τα μεγαλύτερα ελαττώματα του πολιτικού συστήματος της χώρας είναι ότι όχι μόνο δεν μαθαίνει από τα λάθη του, αλλά ότι τα επαναλαμβάνει ολοένα και μεγαλύτερα, ολοένα και πιο καταστροφικά. Οτι δεν διορθώνει τα κακώς κείμενα για να αποφεύγονται τραγωδίες που κοστίζουν όχι μόνο σε χρήμα, αλλά και σε ανθρώπινες ζωές. Οτι λειτουργεί επιφανειακά. Οτι βολεύεται με «μπαλώματα» και αποφεύγει τις ριζικές λύσεις.

Τρανταχτό παράδειγμα η κρατική μηχανή, που ποτέ δεν κατόρθωσε να λειτουργήσει σωστά. Αλλοτε επειδή τα συμφέροντα, πολιτικά και επιχειρηματικά, δεν της επιτρέπουν να πράξει τα αυτονόητα για να μη χαλάσουν οι «δουλειές». Και άλλοτε επειδή η ίδια αδυνατεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της χώρας και της κοινωνίας εξαιτίας της απαρχαιωμένης δομής της και της κακής νοοτροπίας αρκετών στελεχών της.

Δικαιολογίες αμέτρητες! Το ίδιο και οι διαπιστώσεις και τα πορίσματα, οι μελέτες και οι προτάσεις! Ολα αρχίζουν και τελειώνουν στο ίδιο συμπέρασμα. «Για όλα φταίνε οι άλλοι». Οι πολιτικοί αλληλοκατηγορούνται και ο ένας επιχειρεί να μεταθέσει τις ευθύνες στον άλλον. Οι αξιωματούχοι δείχνουν ως υπεύθυνους τους εργαζόμενους και αυτοί με την σειρά τους καταγγέλλουν την ΥΠΗΡΕΣΙΑ που δεν μεριμνά για εκσυγχρονισμό και άρτια στελέχωση.

Αποτέλεσμα αυτής της μόνιμης και ατελέσφορής διαμάχης; Η πλήρης ακινησία. Και όταν κάτι πάει να κινηθεί, αρχίζουν τα μπερδέματα. Ποιος είναι ο αρμόδιος για το ένα και ποιος για το άλλο. Ο άλυτος εθνικός γρίφος που ταλαιπωρεί έναν ολόκληρο λαό για πολλές δεκαετίες.

Στα λόγια όλα αλλάζουν, αλλά στην πραγματικότητα όλα μένουν στη θέση τους. Εξαγγέλλονται μέτρα και μεταρρυθμίσεις που -άγνωστο γιατί- ποτέ δεν υλοποιούνται. Διαφημίζονται τομές και ανατροπές που ξεχνιούνται στα υπουργικά συρτάρια μετά την πρώτη αντίδραση. Και όλα αυτά γιατί από τη μια ο πολιτικός κόσμος «ζυγίζει» το κόστος σε ψήφους και από την άλλη οι εργαζόμενοι βάζουν τρικλοποδιές για να μη χάσουν τη βόλεψή τους.

Σε αυτό που συμφωνούν όλοι είναι ότι η κρατική μηχανή έχει ξεμείνει από «καύσιμα» και «ανταλλακτικά» και δεν μπορεί να παρακολουθήσει τις εξελίξεις. Δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες των πολιτών. Δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της εποχής που χαρακτηρίζονται από ταχύτητα και αποτελεσματικότητα.

Πρόσφατα δόθηκε στη δημοσιότητα το πόρισμα για την τραγωδία στο Μάτι όπου 100 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και περιουσίες έγιναν στάχτη επειδή η κρατική μηχανή, για ακόμα μια φορά, δεν κατόρθωσε να λειτουργήσει. Επειδή το κράτος «πιάστηκε στον ύπνο». Επειδή οι αρμόδιοι δεν μπόρεσαν να συνεννοηθούν και να συντονίσουν τη δράση τους. Επειδή μπλέχτηκαν οι αρμοδιότητες, Επειδή οι κατέχοντες αξιώματα χάθηκαν στον λαβύρινθο της γραφειοκρατίας. Και, εντέλει, επειδή κανένας δεν ήθελε να έχει στα χέρια του την «καυτή πατάτα» των ευθυνών για την καταστροφή που όλοι έβλεπαν να συντελείται.

Περίπου ένα χρόνο μετά ήρθε το πόρισμα να επισημάνει όλα όσα είναι γνωστά σε όλους. Ολοι περίμεναν την καταστροφή και όλοι ξέρουν ότι για την τραγωδία στην ανατολική Αττική δεν ευθύνονται μόνο τα πρόσωπα της πρώτης γραμμής. Ολοι γνωρίζουν ότι ευθύνεται η χαοτική κρατική μηχανή. Το χαρτοβασίλειο της γραφειοκρατίας. Οσοι κατά καιρούς έχουν βρεθεί στην καρέκλα της εξουσίας και δεν έκαναν απολύτως τίποτα για να ξεμπλέξει το κουβάρι που δημιούργησαν οι ανεύθυνοι για να έχουν το κεφάλι τους ήσυχο όταν συμβεί το μοιραίο.

Ποια θα είναι η τύχη του νέου πορίσματος; Να πεταχτεί στο ντουλάπι των υπεύθυνων, όπως και πολλά άλλα. Να ξεχαστεί μέχρι να έρθει η επόμενη καταστροφή και να αρχίσουν οι αρμόδιοι τη σύνταξη ενός καινούργιου, το οποίο με την σειρά του θα καταλήξει στο αρχείο ή στον κάλαθο των αχρήστων.

Αλλο ένα πόρισμα λοιπόν, στο οποίο τονίζεται ότι η κρατική μηχανή αδυνατεί να προστατέψει του πολίτες. Αλλο ένα πόρισμα το οποίο κανένας δεν θα λάβει υπόψη του, γιατί πολύ απλά θα ταραχθούν τα νερά της κρατικής λίμνης, στον βυθό της οποίας έχουν βουλιάξει δεκάδες πορίσματα, έρευνες και μελέτες.

Από το 1981 μέχρι και σήμερα μόνο για την Αττική έχουν συνταχθεί περισσότερα από 10 πορίσματα μετά από ανάλογες καταστροφές από μεγάλες πυρκαγιές. Χιλιάδες σελίδες γεμάτες επισημάνσεις για την αδυναμία του κράτους να βοηθήσει τους πολίτες. Χιλιάδες σελίδες με ευθύνες των αρμοδίων που αποδείχθηκαν κατώτεροι των περιστάσεων.

Για να πάρει μπροστά η κρατική μηχανή, δεν χρειάζονται πορίσματα. Απαιτείται ο πολιτικός κόσμος να αποφασίσει να δημιουργήσει ένα σύγχρονο και ακομμάτιστο κράτος. Ενα κράτος χωρίς κηδεμόνες και κομματικούς τοποτηρητές. Και για να γίνει αυτό δεν χρειάζονται πορίσματα και μνημόνια. Απαιτείται απλά τόλμη!