Κάλπες «βαρόμετρο» για την Εκκλησία

Τα επικοινωνιακά παιχνίδια για τη Μητρόπολη Ιωαννίνων, με φόντο την κρίση του 2004.
Στη σκιά ενός υπόγειου επικοινωνιακού «πολέμου» που επιχειρήθηκε να στηθεί τις προηγούμενες ημέρες, στοχοποιώντας το Οικουμενικό Πατριαρχείο ότι επιχειρεί να παρέμβει στα εσωτερικά ζητήματα της Εκκλησίας της Ελλάδος διεξάγονται σήμερα οι εκλογές για την ανάδειξη του νέου Μητροπολίτη Ιωαννίνων, καθώς και των νέων Μητροπολιτών Φωκίδος, Θεσσαλιώτιδος και Ελασσώνος.

Για πρώτη φορά από το 2004, όταν προκλήθηκε πραγματική κρίση στις σχέσεις της Ελλαδικής Εκκλησίας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, με αφορμή –τότε- την εκλογή των νέων Μητροπολιτών Θεσσαλονίκης, Σερβίων και Κοζάνης και Ελευθερουπόλεως επιχειρήθηκε να καλλιεργηθεί τόσο συγκρουσιακό κλίμα.

Αιτία ήταν η Μητρόπολη Ιωαννίνων, μια από τις πλέον ιστορικές Μητροπόλεις των Νέων Χωρών, που επιτροπικά διοικούνται από την Εκκλησία της Ελλάδος, αλλά πνευματικά ανήκουν στο Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Η Πατριαρχική Πράξη του 1928, που διασφαλίζει τα δικαιώματα του Οικουμενικού Πατριαρχείου επί των Νέων Χωρών και προβλέπει ότι η Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης μπορεί να παρέμβει και να ζητήσει τον κατάλογο των υποψηφίων για έγκριση, έχοντας το αναφαίρετο δικαίωμα διαγραφής και προσθήκης ονομάτων δεν εφαρμόστηκε από το Φανάρι.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν αξιοποίησε αυτή τη δυνατότητα που του δίνει ο νόμος, με την οποία θα μπορούσε –εάν ήθελε- να παρέμβει καταλυτικά στη διαδικασία.

Αντιθέτως, ο Οικουμενικός Πατριάρχης σε σειρά επαφών που είχε το προηγούμενο διάστημα με τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Ιερώνυμο εξέφρασε απλώς το ενδιαφέρον του για την εκλογή του διαδόχου του μακαριστού Μητροπολίτη Ιωαννίνων Θεόκλητου. Ωστόσο, αυτή η παράκληση επιχειρήθηκε να παρουσιαστεί ως «επιχείρηση παρέμβασης» του Οικουμενικού Πατριαρχείου στα εσωτερικά ζητήματα της Εκκλησίας της Ελλάδος, προκαλώντας την έντονη αντίδραση του Φαναρίου.

Σε ανακοινωθέν του τη Δευτέρα το Οικουμενικό Πατριαρχείο εξέφρασε και επισήμως τη θέση του, μετά το μπαράζ δημοσιευμάτων που το έφερε να παρεμβαίνει εμμέσως στη διαδικασία εκλογής για τη Μητρόπολη Ιωαννίνων. Στο βαρυσήμαντο ανακοινωθέν του Οικουμενικού Πατριαρχείου τονίστηκε ότι «Εντός του κρατούντος αδελφικού και φιλικού κλίματος εις τας σχέσεις μεταξύ της Α. Θ. Παναγιότητος του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου και της Α. Μακαριότητος του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου εξεφράσθη υπό του Παναγιωτάτου προς τον Μακαριώτατον και Ιεράρχας της Εκκλησίας της Ελλάδος συναντηθέντας μετ? Αυτού η επιθυμία και ευχή Του όπως εις τον ιστορικόν Θρόνον της Ιεράς Μητροπόλεως Ιωαννίνων εκλεγή συγκεκριμένος κληρικός εγνωσμένης προσφοράς προς την Μητέρα Εκκλησίαν, το Οικουμενικόν Πατριαρχείον, αλλά και την Αγιωτάτην Εκκλησίαν της Ελλάδος και τον Μακαριώτατον προσωπικώς. Η τοιαύτη έκφρασις ευχής και επιθυμίας υπό του Παναγιωτάτου ενεφανίσθη υπό ωρισμένων Μέσων Ενημερώσεως ως «παρέμβασις» εις τα εσωτερικά της Εκκλησίας της Ελλάδος και απειλή κατά της αυτοκεφαλίας της, ως εάν επρόκειτο περί εντολής ή αξιώσεως. Η τοιαύτη διαστρέβλωσις των γεγονότων μόνον υπό εχθρών της ειρηνικής συνεργασίας των δύο Εκκλησιών θα ημπορούσε να επινοηθή».

Μέσα σε αυτό το κλίμα που καλλιεργήθηκε τεχνιέντως τις τελευταίες εβδομάδες οι περίπου 76 Μητροπολίτες της Εκκλησίας της Ελλάδος καλούνται σήμερα να εκλέξουν του νέους επισκόπους για τέσσερις Μητροπόλεις.

Οι «ιεροί» διάδοχοι για τη Μητρόπολη Ιωαννίνων

Για την ιστορική Μητρόπολη Ιωαννίνων το Οικουμενικό Πατριαρχείο εξέφρασε απλώς την επιθυμία να εκλεγεί ο Αρχιμανδρίτης Αμφιλόχιος Στεργίου, που κατά γενική εκτίμηση θεωρείται ευφυής, καλλιεργημένος και αξιόλογος ιερωμένος. Ο συγκεκριμένος κληρικός προέρχεται από Μονή της Αττικής και στο παρελθόν είχε διατελέσει στενός συνεργάτης του Αρχιεπισκόπου κ. Ιερωνύμου, το πρώτο διάστημα μετά την εκλογή του. Το όνομά του, εξάλλου, δεν είναι άγνωστο στους εκκλησιαστικούς κύκλους των Ιωαννίνων, καθώς πρόκειται για τον άνθρωπο που ο μακαριστός Μητροπολίτης Ιωαννίνων Θεόκλητος είχε ζητήσει να τοποθετηθεί στη θέση του διευθυντή της μη κυβερνητικής οργάνωσης «Αγάπη» (πρώην «Αλληλεγγύη»).

Έτερος υποψήφιος έχοντας τη σαφή στήριξη του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου είναι ο πρωτοσύγκελλος της Αρχιεπισκοπής Αθηνών Αρχιμανδρίτης Μάξιμος Παπαγιάννης. Όσοι γνωρίζουν μιλούν για ένα αξιόλογο κληρικό ο οποίος εκτιμάται θα συγκεντρώσει τις ψήφους των Μητροπολιτών που βρίσκονται κοντά στον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών.

Μια τρίτη υποψηφιότητα που εμφανίστηκε δυναμικά τις τελευταίες μέρες είναι ο Αρχιμανδρίτης Δημήτριος Αργυρός, διευθυντής της εκκλησιαστικής σχολής Βελλάς. Την υποψηφιότητα φέρονται να στηρίζουν αρκετοί τοπικοί παράγοντες και πολιτικά πρόσωπα.

Μητρόπολη Φωκίδος

Στη Φωκίδα ο επιχώριος Επίσκοπος Αθηναγόρας υπέβαλλε πρόσφατα την παραίτησή του. Ενδιαφέρον για την επαρχία αυτή έχει εκφράσει ο Μητροπολίτης Σπάρτης Ευστάθιος επιθυμώντας την εκλογή του βοηθού του, Επισκόπου Ανδρούσης Θεόκτιστου στο θρόνο.

Ο άλλος υποψήφιος που, όπως φαίνεται, θα διεκδικήσει με αξιώσεις το θρόνο είναι ο Αρχιμανδρίτης Νεκάριος Καλύβας, ηγούμενος της Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου Δεσφίνας. Είναι 51 ετών και θεωρείται ιδιαίτερα αγαπητός στην τοπική κοινωνία, ενώ έχει την ανοιχτή στήριξη του πρώην Μητροπολίτη Αθηναγόρα.

Μητρόπολη Ελασσώνος

Η άλλη Μητρόπολη των Νέων Χωρών που θα διεξαχθούν εκλογές για την πλήρωσή της είναι αυτή της Ελασσόνας. Σε αυτή θεωρείται ότι κατέχει προβάδισμα τοπικός κληρικός που μέχρι και σήμερα υπηρετεί σε υψηλόβαθμη διοικητική θέση της Μητρόπολης και είναι γενικά αποδεκτός από την Ιεραρχία. Πρόκειται για τον Αρχιμανδρίτη Χαρίτωνα Τούμπα, στενό συνεργάτη του μακαριστού Μητροπολίτη Βασίλειου.

Μητρόπολη Θεσσαλιώτιδος

Η Μητρόπολη της Θεσσαλιώτιδας με έδρα την Καρδίτσα έχει απασχολήσει ουκ ολίγες φορές στο παρελθόν, αλλά και πρόσφατα την επικαιρότητα, κυρίως με μια σειρά σκανδάλων οικονομικής φύσης, με την εμπλοκή τοπικών κληρικών. Όλες αυτές τις υποθέσεις, καθώς και τα οικονομικά της Μητρόπολης που δεν είναι ιδιαίτερα ανθηρά θα είναι στις προτεραιότητες του διαδόχου του απομακρυνθέντα από το θρόνο Μητροπολίτη Κύριλλου.

Ως διάδοχός του επικρατέστερος υποψήφιος φέρεται ο Αρχιμανδρίτης Τιμόθεος Άνθης, ένας ιδιαίτερα δραστήριος κληρικός που υπηρετεί στην Αρχιεπισκοπή Αθηνών και συγκεντρώνει θετικές γνώμες από την πλειοψηφία των ιεραρχών είτε πρόκειται για Επισκόπους που βρίσκονται κοντά στον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών, είτε για Μητροπολίτες της παλιάς «χριστοδουλικής» πτέρυγας.