Η εκτόξευση των ενοικίων και των τιμών πώλησης των σπιτιών, σε συνδυασμό με το υψηλό κόστος ζωής, καθιστά την εύρεση προσιτής κατοικίας μια εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Η κατάσταση επιδεινώνεται από τη μειωμένη προσφορά νέων κατοικιών και την πίεση από την τουριστική ζήτηση μέσω των βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Απέναντι σε αυτή την πρόκληση, η κυβέρνηση έχει ενεργοποιήσει μια σειρά από μέτρα. Προγράμματα όπως το «Σπίτι μου», για την επιδότηση δανείων σε νέους, το «Ανακαινίζω-
Νοικιάζω», για την ενεργειακή αναβάθμιση και διάθεση κενών κατοικιών στην αγορά, καθώς και πρωτοβουλίες για την αύξηση της φοιτητικής στέγης και την αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση.
Ωστόσο, παρότι οι παρεμβάσεις αυτές προσφέρουν μερική ανακούφιση σε συγκεκριμένες ομάδες, η αποτελεσματικότητά τους παραμένει περιορισμένη, καθώς δεν αντιμετωπίζουν ριζικά τη θεμελιώδη ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης.
Η ουσιαστική και μακροπρόθεσμη λύση έγκειται στην αποφασιστική αύξηση του διαθέσιμου οικιστικού αποθέματος. Αυτό απαιτεί μια πολυεπίπεδη στρατηγική. Κατ’ αρχάς, είναι αναγκαίες η επιτάχυνση και η απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης για την ανέγερση νέων κτιρίων, μειώνοντας τη γραφειοκρατία, που σήμερα λειτουργεί αποτρεπτικά.
Αρκεί να σκεφτούμε ότι η λίστα των απαιτούμενων δικαιολογητικών μπορεί να είναι μεγάλη και να διαφέρει ανάλογα με τον τύπο της οικοδομής και την περιοχή, ενώ η έκδοση της άδειας μπορεί να απαιτεί εγκρίσεις από διάφορες υπηρεσίες, όπως η Δασική, οι Αρχαιολογίες ή άλλες τοπικές υπηρεσίες. Ολα αυτά σημαίνουν σημαντικές καθυστερήσεις και υψηλότερα κόστη.
Παράλληλα, πρέπει να δοθούν ισχυρά κίνητρα για την αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων βιομηχανικών ή άλλων υποβαθμισμένων περιοχών (brownfield redevelopment) εντός του αστικού ιστού. Αυτή η διαδικασία πρέπει να συνοδεύεται από σαφείς κανόνες χωροθέτησης και από πρόβλεψη για τη δημιουργία κοινωνικής κατοικίας, ώστε να διασφαλιστεί η πρόσβαση για όλους και να αποφευχθούν φαινόμενα εκτοπισμού των πιο ευάλωτων πολιτών.
Το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος, με παρεμβάσεις και προτάσεις, έχει συμβάλει στη βελτίωση μέτρων όπως το «Σπίτι μου» και είναι πάντα στη διάθεση της κυβέρνησης, στο πλαίσιο του θεσμοθετημένου ρόλου του ως επιστημονικού συμβούλου για θέματα οικονομίας.
Σε κάθε περίπτωση, η αντιμετώπιση της κρίσης απαιτεί γενναίες αποφάσεις, που εστιάζουν στην αύξηση της προσφοράς, ακολουθώντας πάντα σύγχρονες πολεοδομικές πρακτικές με συνεχή παρακολούθηση της αγοράς, βάσει των πραγματικών δεδομένων.
Κοινός στόχος είναι, άλλωστε, να εξισορροπηθεί η αγορά και να γίνει η στέγη ξανά ένα προσιτό αγαθό για κάθε πολίτη.
