Quantcast

Νέα Έρευνα: 1 στους 5 καπνιστές κρύβει από τους αγαπημένους του την κακή συνήθεια

Τη διαβρωτική επίδραση του τσιγάρου στις προσωπικές, φιλικές και κοινωνικές μας σχέσεις επιβεβαιώνει η νέα πανελλαδική έρευνα της Marc που έγινε για λογαριασμό της Παπαστράτος, με τίτλο «Τσιγάρο: Η ξεπερασμένη συνήθεια που δεν λέμε να ξεπεράσουμε».

(από τα αριστερά προς τα δεξιά): Αναστάσιος Σταλίκας, Καθηγητής και Πρόεδρος του Τμήματος Ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Θωμάς Γεράκης, Διευθύνων Σύμβουλος της Marc και Λένα Πλαΐτη, Γενική Διευθύντρια Επικοινωνίας της Παπαστράτος

(από τα αριστερά προς τα δεξιά): Αναστάσιος Σταλίκας, Καθηγητής και Πρόεδρος του Τμήματος Ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Θωμάς Γεράκης, Διευθύνων Σύμβουλος της Marc και Λένα Πλαΐτη, Γενική Διευθύντρια Επικοινωνίας της Παπαστράτος

Όλο και πιο απομονωμένοι αισθάνονται οι καπνιστές καθώς επτά στους δέκα Έλληνες θεωρούν το τσιγάρο μία ξεπερασμένη συνήθεια, σχεδόν οι μισές ελληνικές οικογένειες (45%) δεν επιτρέπουν καν να μπει το τσιγάρο στο σπίτι τους και επτά στους δέκα μη καπνιστές ενοχλούνται τόσο από το γεγονός ότι ένα συγγενικό ή φιλικό τους πρόσωπο καπνίζει όσο και όταν πρέπει να πάνε σε σπίτια καπνιστών, γιατί δεν αισθάνονται καθόλου άνετα σε χώρους με καπνό.

Αυτά αποτελούν ορισμένα από τα συμπεράσματα που προέκυψαν από τις απαντήσεις των 1.200 ατόμων, άνω των 21 ετών, που συμμετείχαν στην έρευνα. Σε σχέση με την αντίστοιχη έρευνα του 2021, οι ενστάσεις και η πίεση του κοινωνικού περιβάλλοντος καταγράφονται εντονότερες και η κοινωνική ανοχή φαίνεται να μειώνεται με την πάροδο του χρόνου.

Συγκεκριμένα όσον αφορά την κοινωνική πίεση που έχουν αρχίσει να νιώθουν οι καπνιστές, αυτή φαίνεται ξεκάθαρα από το γεγονός ότι 4 στους 10 καπνιστές δηλώνουν πως αισθάνονται άβολα σε παρέες που δεν καπνίζουν, 1 στους 3 αισθάνεται πως γίνονται διακρίσεις εις βάρος του και 4 στους 10 δηλώνουν πως το κάπνισμα προκαλεί συχνά εντάσεις και τσακωμούς με αγαπημένα πρόσωπα του κοινωνικού τους περιβάλλοντος.

Παρουσίαση της Πανελλαδικής έρευνας για το κάπνισμα, 2022: 'Τσιγάρο: Η ξεπερασμένη συνήθεια που δεν λέμε να ξεπεράσουμε'

Παρουσίαση της Πανελλαδικής έρευνας για το κάπνισμα, 2022: «Τσιγάρο: Η ξεπερασμένη συνήθεια που δεν λέμε να ξεπεράσουμε»

Αποτέλεσμα όλων αυτών, και εύρημα με ιδιαίτερη σημασία, είναι ότι το 15% των καπνιστών παραδέχτηκε πως έχει φτάσει στο σημείο να κρύβει ότι καπνίζει από αγαπημένα πρόσωπα ή φίλους. Το ποσοστό αυτό ανεβαίνει στο 22% στους καπνιστές ηλικίας 21-34 ετών, επιβεβαιώνοντας πως το τσιγάρο μάλλον δεν είναι τόσο “cool” για τους νεότερους.

«Η αύξηση της πόλωσης γύρω από το θέμα “τσιγάρο και κάπνισμα” είναι φαινόμενο των καιρών. Παρατηρούνται πολωμένες απόψεις για διάφορα κοινωνικά θέματα τα τελευταία χρόνια. Οι άνθρωποι είναι περισσότερο θυμωμένοι, λιγότερο ανεκτικοί, με μικρότερη γενναιοδωρία ψυχής. Την ίδια στιγμή, όσο  οι καπνιστές νιώθουν να τους “μαλώνουν” και να τους κουνούν το δάχτυλο, τόσο αντιδρούν και εμμονικά συνεχίζουν» εξηγεί ο καθηγητής Αναστάσιος Σταλίκας, πρόεδρος του τμήματος Ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Εμπόδιο και στις προσωπικές σχέσεις το τσιγάρο: Για όλα φταίει η μυρωδιά

Σε μια περίοδο που μια γκάμα εξωγενών λόγων δυσχεραίνουν ακόμη περισσότερο τις ανθρώπινες σχέσεις και την ουσιαστική επαφή μεταξύ των ζευγαριών, το τσιγάρο έρχεται να προστεθεί ως ένα ακόμη εμπόδιο. Αφήνοντας, κυριολεκτικά και μεταφορικά,  μια άσχημη «μυρωδιά» από όπου περνά.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την έρευνα, το 63% των μη καπνιστών αναφέρει ότι έχει διαφωνίες και τσακωμούς με τον/τη  σύντροφο επειδή καπνίζει, σε σχέση με το αντίστοιχο 47% του 2021. Κι αν αυτό το αποτέλεσμα είναι σχετικά αναμενόμενο, έκπληξη προκαλεί το 30,6% των καπνιστών με σύντροφο που επίσης καπνίζει, το οποίο επίσης αναφέρει το τσιγάρο ως αιτία διαφωνιών.

Τι είναι, όμως, αυτό ακριβώς που ενοχλεί κάποιον στο να έχει σύντροφο που καπνίζει τσιγάρο; Κοινή συνιστώσα σε όλες τις απαντήσεις φαίνεται πως αποτελεί η μυρωδιά. Ένα 37% των μη καπνιστών με σύντροφο καπνιστή ανέφερε ως κύριο λόγο την «τσιγαρίλα» (οσμή τσιγάρου στο χώρο). Με την αναπνοή του καπνιστή, τον καπνό του τσιγάρου και τη μυρωδιά που αφήνει το συμβατικό τσιγάρο σε ρούχα, μαλλιά και χέρια να ακολουθούν με 16%, 14% και 10% αντίστοιχα. Η μυρωδιά, λοιπόν, αναδεικνύεται στο μεγαλύτερο «αγκάθι» για τις σχέσεις.

Δυσάρεστα είναι, τέλος, τα νέα και για τους αδέσμευτους καπνιστές, αφού σχεδόν 6 στους 10 μη καπνιστές δηλώνουν πως τα άτομα που καπνίζουν τσιγάρο είναι λιγότερο ελκυστικά και επιθυμητά  από αυτούς που δεν καπνίζουν.

Το «παράδοξα» υψηλό ποσοστό καπνίσματος τσιγάρου

Αν και γίνεται ξεκάθαρο από τα παραπάνω ότι υπάρχει μία σαφής αποστροφή του μεγαλύτερου μέρους της κοινωνίας απέναντι στο τσιγάρο, αυτή η κοινωνική πίεση δεν φαίνεται να επηρεάζει τελικά τους καπνιστές, οι οποίοι έχουν σταθερά ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη (28,5%, 2.250.000 άτομα σε απόλυτους αριθμούς).

Το παράδοξο είναι ότι, παρόλο που οι καπνιστές στην Ελλάδα παραμένουν, τους τελευταίους 12 μήνες, σταθεροί, το συντριπτικό 83,9% αυτών ανησυχεί για τις επιπτώσεις του τσιγάρου στην υγεία του. Δηλώνοντας, επιπλέον, πως οι επιπτώσεις στην υγεία αποτελούν το κυρίαρχο κίνητρο διακοπής του (σε ποσοστό 57%). Με το οικονομικό κόστος, σε ποσοστό 14% (+4% σε σχέση με πέρσι), να προκύπτει επίσης ως ισχυρό κίνητρο διακοπής, ιδιαίτερα στις νεότερες ηλικίες καπνιστών. Ένα γεγονός που αναδεικνύει και τη σημασία της περιρρέουσας οικονομικής στενότητας στην εξίσωση του τσιγάρου.

Όπως εύστοχα επισημαίνει ο κ. Θωμάς Γεράκης, Διευθύνων Σύμβουλος της Marc: «Φαίνεται να υπάρχει μια μικρότερη ανοχή προς τους καπνιστές τσιγάρων. Περιθωριοποιούνται περισσότερο, θεωρούνται λιγότερο ελκυστικοί, ο περίγυρός τους κατακρίνει πιο έντονα τη συνήθεια αυτή». Προσθέτοντας πως, ωστόσο, «εκ του αποτελέσματος προκύπτει πως αυτός δεν είναι ικανός λόγος για να αποφασίσουν να διακόψουν το τσιγάρο».

Σημαντική η ενημέρωση για τα ενναλακτικά προϊόντα

Την ίδια ώρα που οι Έλληνες δείχνουν να εμμένουν στο τσιγάρο, μια αυξανόμενη μερίδα καπνιστών κάνει την αλλαγή προς τα εναλλακτικά προϊόντα. Οι χρήστες εναλλακτικών προϊόντων και προϊόντων θέρμανσης καπνού καταγράφονται στην έρευνα στο 8% για το 2022, δηλαδή περίπου 640.000 άτομα (+2,5% σε σχέση με πέρυσι). Και αυτό παρότι και στη φετινή έρευνα καταγράφεται και πάλι μια σοβαρή έλλειψη ενημέρωσης σχετικά με τα εναλλακτικά αυτά προϊόντα καπνίσματος αφού μόλις 1 στους 10 του συνολικού πληθυσμού δηλώνουν επαρκώς ενημερωμένοι (+2% συγκριτικά με το 2021). Ενώ μόλις το 33,5% ξέρει ποιες είναι οι βασικές διαφορές ανάμεσα στα συμβατικά τσιγάρα και στα εναλλακτικά προϊόντα καπνού. Η έλλειψη πληροφόρησης καταγράφεται σημαντική και στους καπνιστές. Από όσους καπνίζουν τσιγάρο, το 36%  δήλωσαν πως γνωρίζουν ελάχιστα ή και τίποτα για τα εναλλακτικά προϊόντα καπνίσματος.

Κοινή παραδοχή αποτελεί ωστόσο (σε ποσοστό 87%) ότι οι καπνιστές θα πρέπει να έχουν επαρκή ενημέρωση και πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με τα νέα εναλλακτικά προϊόντα νικοτίνης. Επιπλέον, περισσότεροι από 6 στους 10 ερωτηθέντες δηλώνουν πως θα τα πρότειναν σε καπνιστές ευκολότερα εάν είχαν πιο σαφή ενημέρωση για τα επιστημονικά δεδομένα πίσω από αυτά και πάνω από 7 στους 10  χρήστες εναλλακτικών προϊόντων τα προτείνουν σε καπνιστές συμβατικού τσιγάρου, παροτρύνοντας τους να κάνουν την αλλαγή, εάν δεν μπορούν να διακόψουν.

Κάτι που έρχεται ως φυσικό επακόλουθο της γενικότερης θετικής γνώμης του πληθυσμού για αυτά τα προϊόντα αφού το 56% πιστεύει πως τα εναλλακτικά προϊόντα καπνίσματος είναι λιγότερο επιβλαβή για την υγεία σε σχέση με το τσιγάρο (48,5% ήταν το αντίστοιχο ποσοστό την περσινή χρονιά). Οι 5 κορυφαίες αιτίες που οδηγούν στη χρήση εναλλακτικών προϊόντων καπνού συμβαδίζουν με τις ανησυχίες των καπνιστών για το τσιγάρο. Οι μισοί αναφέρουν ως βασικό λόγο τον μειωμένο κίνδυνο για την υγεία, ενώ 4 στους 10  ότι δεν μυρίζει. Η απουσία της καύσης του καπνού και της στάχτης παρουσιάζονται στην τρίτη και τέταρτη θέση αντίστοιχα στη λίστα, ενώ τη βασική πεντάδα συμπληρώνει το γεγονός πως είναι πιο οικονομικά