Quantcast

Eνεργειακή κρίση: «Η Ευρώπη να προετοιμαστεί για πλήρη διακοπή φυσικού αερίου από τη Ρωσία» - Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις

Η Ευρώπη πρέπει να προετοιμαστεί άμεσα για το ενδεχόμενο διακοπής από τη Ρωσία όλων των εξαγωγών φυσικού αερίου αυτόν τον χειμώνα, σύμφωνα με τον επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, ο οποίος κάλεσε τις κυβερνήσεις να εργαστούν για τη μείωση της ζήτησης και τη διατήρηση ανοιχτών πυρηνικών σταθμών.

Ο Φατίχ Μπιρόλ τόνισε ότι οι μειώσεις στις προμήθειες τις τελευταίες εβδομάδες, τις οποίες το Κρεμλίνο απέδωσε σε εργασίες συντήρησης, θα μπορούσαν στην πραγματικότητα να είναι η αρχή ευρύτερων περικοπών που έχουν σχεδιαστεί για να αποτρέψουν τη δημιουργία αποθέματος ενόψει του χειμώνα, ως μοχλός πίεσης προς την Ευρώπη.

«Η Ευρώπη θα πρέπει να είναι έτοιμη σε περίπτωση που το ρωσικό αέριο διακοπεί πλήρως», είπε σε συνέντευξή του στους Financial Times. «Όσο πλησιάζουμε στον χειμώνα, τόσο περισσότερο κατανοούμε τις προθέσεις της Ρωσίας.

«Πιστεύω ότι οι περικοπές στοχεύουν στο να αποφευχθεί η πλήρωση της αποθήκευσης στην Ευρώπη και η αύξηση της πίεσης από τη Ρωσία τους χειμερινούς μήνες».

Προσπάθειες για δημιουργία αποθεμάτων 

Οι χώρες της ΕΕ προσπαθούν να δημιουργήσουν αποθέματα, με τη Γερμανία να ελπίζει να φτάσει το 90% της χωρητικότητας  των αποθηκών της μέχρι τον Νοέμβριο.

Τα κράτη μέλη εργάζονται επίσης για να μειώσουν την εξάρτησή τους από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, παίρνοντας φυσικό αέριο από άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, και επιταχύνοντας τη μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αν και αξιωματούχοι παραδέχθηκαν ότι η προσπάθεια για τη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου θα σημαίνει καύση περισσότερου άνθρακα και διατήρηση των πυρηνικών σταθμών σε λειτουργία.

Ο Μπιρόλ είπε ότι τα έκτακτα μέτρα που έλαβαν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για τη μείωση της ενεργειακής ζήτησης μάλλον δεν είχαν προχωρήσει αρκετά και προέτρεψε τις χώρες να εργαστούν για τη διατήρηση του ενεργειακού εφοδιασμού.

«Πιστεύω ότι θα υπάρξουν περισσότερα και βαθύτερα μέτρα ζήτησης καθώς πλησιάζει ο χειμώνας», πρόσθεσε και τόνισε ότι οι προμήθειες φυσικού αερίου μπορεί να περιοριστούν, εάν η Ρωσία μειώσει περαιτέρω τις εξαγωγές φυσικού αερίου.

Κλείνουν σταδιακά οι στρόφιγγες

Η Μόσχα μείωσε ή και διέκοψε τις παραδόσεις φυσικού αερίου σε πολλές χώρες της ΕΕ τις τελευταίες εβδομάδες, ως απάντηση στην απόφασή τους να επιβάλουν κυρώσεις στο Κρεμλίνο για την εισβολή του στην Ουκρανία .

Οι προμήθειες ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη που λαμβάνονται μέσω του αγωγού Nord Stream 1 – ο οποίος εκτείνεται κάτω από τη Βαλτική Θάλασσα προς τη Γερμανία – μειώνονται.

Την περασμένη εβδομάδα, η ελεγχόμενη από το κράτος ενεργειακή εταιρεία της Ρωσίας Gazprom ανακοίνωσε τη δεύτερη μείωση του φυσικού αερίου που μεταφέρεται μέσω του αγωγού, μειώνοντας τις προμήθειες μόλις στο 40% της χωρητικότητας.

Η ιταλική ενεργειακή εταιρεία Eni ανέφερε μείωση κατά το ήμισυ των προμηθειών φυσικού αερίου της Gazprom στην Ιταλία, η οποία προμηθεύεται περίπου το 40% του εισαγόμενου αερίου της από τη Ρωσία. Εν τω μεταξύ, ο γαλλικός πάροχος δικτύου GRTgaz είπε ότι η Γαλλία δεν είχε λάβει κανένα ρωσικό αέριο μέσω Γερμανίας από τα μέσα Μαΐου.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ την περασμένη εβδομάδα απέδωσε σε προβλήματα συντήρησης τις μειώσεις της προσφοράς, αναφερόμενος σε προηγούμενα σχόλια ότι η Ρωσία δεν ήταν σε θέση να εξασφαλίσει την επιστροφή του εξοπλισμού που στάλθηκε στον Καναδά για επισκευές.

Η τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου στην Ευρώπη διαπραγματεύεται περίπου στα 127 ευρώ ανά μεγαβατώρα – πάνω από 300% σε σχέση με το επίπεδό της πριν από ένα χρόνο.

Μπορεί η Ευρώπη να αντικαταστήσει το ρωσικό αέριο μέχρι τον χειμώνα;

Καμία πιθανότητα για αυτό, αναφέρει ανάλυση του Guardian. Πριν από τον πόλεμο, η Ρωσία παρείχε το 40% των προμηθειών φυσικού αερίου της Ευρώπης, επομένως οι περιορισμοί αποθήκευσης φυσικού αερίου ή η αύξηση των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) σε ορισμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, καθιστούν την αντικατάσταση του ρωσικού φυσικού αερίου σχεδόν αδύνατη βραχυπρόθεσμα.

Οι ηγέτες της ΕΕ έχουν υποβαθμίσει την πιθανότητα πλήρους διακοής του ρωσικού φυσικού αερίου καθώς θεωρείται ανέφικτο και πολιτικά διχαστικό.

Αντίθετα, οι χώρες αγωνίζονται για να γεμίσουν τις αποθήκες νωρίτερα από το συνηθισμένο μέσα στο έτος,  επί του παρόντος είναι γεμάτες κατά 57%. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε από κάθε χώρα να φτάσει το 80% της αποθήκευσης έως τις αρχές Νοεμβρίου, με τη Γερμανία να στοχεύει στο 90% μέχρι το ίδιο χρονικό σημείο.

Ωστόσο, χωρίς ρωσικό αέριο, αυτοί οι στόχοι θα είναι δύσκολο να επιτευχθούν. «Ο μόνος τρόπος που θα φτάσουν κοντά στον στόχο είναι πληρώνοντας πολύ υψηλές τιμές. Οι ΗΠΑ στέλνουν LNG στην Ευρώπη μέσω της Ασίας επειδή οι χώρες στην Ευρώπη πληρώνουν περισσότερα», δήλωσε ο αναλυτής πετρελαίου και φυσικού αερίου της Investec, Νέιθαν Πάιπερ.

Πού μπορούν να απευθυνθούν οι ευρωπαϊκές χώρες;

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις στρέφονται όλο και περισσότερο στις ΗΠΑ για να προμηθεύσουν μεγαλύτερες ποσότητες ακριβού LNG. Προσπαθούν επίσης να πάρουν περισσότερο φυσικό αέριο από τη Νορβηγία και το Αζερμπαϊτζάν και να αυξήσουν τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Εν τω μεταξύ, οι ασιατικές χώρες, όπως το Πακιστάν, αναγκάζονται ολοένα και περισσότερο να επιστρέψουν στον βαρύ ρυπογόνο άνθρακα καθώς η Ευρώπη διακόπτει τις προμήθειες φυσικού αερίου.

Τι θα συμβεί αν δεν μπορούν να το αντικαταστήσουν;

Το πιο πιθανό αποτέλεσμα θα είναι ότι οι επιχειρήσεις θα περιορίσουν τη χρήση ενέργειας. Στη Γερμανία, η οποία προμηθεύεται το 35% των εισαγωγών φυσικού αερίου από τη Ρωσία, οι ενεργοβόρες βιομηχανίες όπως η χαλυβουργία θα αντιμετωπίσουν συμπίεση και περιορισμό της παραγωγής.

«Είτε οι κυβερνήσεις θα επιβάλουν όρια στη χρήση ενέργειας είτε οι τιμές θα γίνουν τόσο υψηλές που θα καταστεί αντιοικονομική η χρήση της», είπε ο Πάιπερ. «Ίσως η Ρωσία διακόψει τις ροές φυσικού αερίου αυτόν τον χειμώνα όταν η χρήση είναι υψηλή. Ακόμη και κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, η Ρωσία ήταν ένας αξιόπιστος προμηθευτής ενέργειας. Τώρα αυτός ο σύνδεσμος έχει κοπεί».

Τι επιπτώσεις θα έχει αυτό στους καταναλωτές;

Οι καταναλωτές είναι απίθανο να δουν οποιαδήποτε διακοπή στον ενεργειακό εφοδιασμό καθώς η βιομηχανική χρήση θα είναι εκείνη που θα περιοριστεί πρώτα. Ωστόσο, οι ήδη υψηλές τιμές φαίνεται πιθανό να κλιμακωθούν.