Η πλειοψηφία των Τούρκων θεωρεί σήμερα ότι η χώρα τους κέρδισε ακόμα μια μεγάλη μάχη προς την ιστορική δικαίωση και στον δρόμο για την εκπλήρωση του εθνικού μεγαλείου, που η ιστορία χρωστάει στην Τουρκία. Η άλλη μισή σχεδόν κοινωνία έχει βυθιστεί σε απόγωση αλλά και σε ένα τοξικό αίσθημα βαθιάς αδικίας καθώς θεωρεί ότι η εκλογική αναμέτρηση ήταν παντελώς άδικη , στερώντας τους την πολυπόθητη νίκη.

Στο εσωτερικό, ο Ερντογάν αναμένεται να εντείνει ακόμα περισσότερο την θεσμοθέτηση του αυταρχισμού του, με ένα μείγμα συλλογικού ναρκισσιμσού, που ξεπερνά τον κλασσικό εθνικισμό τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά, και διαστεβλωμένου ισλαμισμού, με έντονα  υπερσυντηρητικά και συγκρουσιακά ταυτοτικά στοιχεία.

Ο Ερντογάν είναι το κράτος και το κράτος είνα ο Ερντογάν

Παράλληλα με την θεσμοθέτηση του αυταρχισμού, ο Ερντογάν στέλνει ένα σαφές μήνυμα της πλήρους πια ταύτισης του με το κράτος αλλά και του κράτους με αυτόν, συμβολικά εκφραζόμενο από την επιλογή του να κάνει την δεύτερη ομιλία του στο προεδρικό μέγαρο και όχι στα κεντρικά γραφεία του κόμματος του όπως συνήθιζε μέχρι τώρα. Αλλωστε τα αποτελέσματα των εκλογών έδειξαν ότι η πλειοφηψία των Τούρκων πολιτών θεωρεί το κράτος «ιερό» και ότι ταυτίζει απόλυτα την επιβίωση του «ιερού» αυτού κράτους με την πολιτική επιβίωση του Ερντογάν.

Η ομιλία του στην Κωνσταντινούπολη είναι ενδεικτική των προθέσεων του για την επόμενη μέρα. Τα υψηλά ποσοστά της αντιπολίτευσης δεν του αφήνουν πολλά περιθώρι χαλάρωσης και εν όψει των δημοτικών εκλογών του 2024, ο Ερντογάν θα κάνει τα πάντα για να διασπάσει την αντιπολίτευση μέσα από τον αυταρχισμό και τον διχασμό.

Δύσκολη η εξίσωση για την αντιπολίτευση

Η αντιπολίτευση θα κληθεί να κάνει το ελάχιστο την επόμενη περίοδο: Να παραμείνει ενωμένη, με την ελπίδα ότι κάποια στιγμή θα υπάρξει ένας νέος ηγέτης της, ίσως ο Εκρέμ Ιμάμογλου.

Στην ομιλία του αμέσως μετά την ήττα του, ο Κιλιτσνταρογλου δεν έδειξα καμία πρόθεση να παραιτηθεί και εν όψει των δημοτικών εκλογών του Οκτωβρίου 2024, θεωρείται ότι δύσκολα να εγκαταλείψει την προεδρία του κόμματος του.

Αλλωστε, ο Κιλιτσντάρογλου έλαβε ένα ιστορικά υψηλό ποσοστό που κανείς άλλος αντίπαλος του Ερντογάν δεν είχε λάβει μέχρι σήμερα.

Μεγάλο επίσης στοίχημα είναι το μέλλον της Μεράλ Ακσενέρ καθώς ήδη καταγράφεται μεγάλη δυσφορία εις βάρος της από το ίδιο της το κόμμα.

Οι Κούρδοι είναι ανάμεσα στους μεγάλους χαμένους των εκλογών όχι μόνο διότι στις βουλευτικές εκλογές πήραν σαφώς χαμηλότερο ποσοστό από τις προηγούμενες εκλογές αλλά και διότι δεν κατάφεραν τελικά να διαδραματίσουν τον ρόλο ρυθμιστή υπερ του Κιλιτσντάρογλου.

Η εθνικιστική στροφή του Κιλιτσντάρογλου και η συμμαχία του με τον δεξιό λαϊκιστή Οζντάγ του κόστισε ακριβά την κουρδική ψήφο. Το ποσοστό συμμετοχής στις 11 πόλεις με κουρδική πλειοψηφία μειώθηκε σε σχέση με τον πρώτο γύρο, επομένως και η ψήφος του Κιλιτσντάρογλου.

«Τετραγωνισμός του κύκλου» στην οικονομία

Στην οικονομία, ο Ερντογάν θα πρέπει να «τετραγωνίσει τον κύκλο» καθώς από την μια μεριά θα είναι εξαιρετικά επίπονο για την συντρηπτική πλειοψηφία των Τούρκων η υιοθέτηση οικονομικού ορθολογισμού, με άξονα την αύξηση των επιτοκίων ενώ από την άλλη θα πρέπει να βρει λύση για να αντικαταστήσει τον εξωτερικό δανεισμό από την Δύση. Προσφυγή στο ΔΝΤ θεωρείται σχεδόν αδύνατη, συνεπώς ο Ερντογάν πιθανότατα να καταλήξει σε ένα μείγμα δανεισμού από χώρες του Κόλπου και capital controls.

Στην ομιλία του από το Παλάτι χθες βράδυ, ο Ερντογάν έδωσε το στίγμα του υπέρ της διατήρησης της πολιτικής χαμηλών επιτοκίων ενώ ήταν επικριτικός και για το ΔΝΤ, μην αφήνοντας πολλά περιθώρια ελπίδας για ουσιαστική αλλαγή στάσης.

Αβέβαιος διεθνής παίκτης

Στην εξωτερική του πολιτική αναμένεται να οξύνει το αντι-δυτικό του αφήγημα αλλά και συμπεριφορά και να εξελιχθεί σε έναν ακόμα πιο αβέβαιο και συγκυριακό διεθνή παίκτη. Μέσα στο πλαίσιο αυτό, στα ελληντουρκικά το πιθανότερο είναι να διατηρήσει την στάση ύφεσης της έντασης μέχρι το τέλος του καλοκαιριού,άλλωστε έχει άμεση ανάγκη το συνάλλαγμα από τον τουρισμό, αλλά στην συνέχεια να επιστρέψει σε πολιτική έντασης.

Η κυριαρχούσα αντίληψη περί «μεγάλης Τουρκίας» και περί «τουρκικού αιώνα» δεν αφήνουν πολλά περιθώρια μεταστροφής του Ερντογάν προς την Δύση.

Το πρώτο δείγμα της διεθνύς συμπεριφοράς του θα φανεί στην επικείμενη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούνιο όπου η Αγκυρα είτε θα δώσει τελικά το πράσινο φως για την ένταξη της Σουηδίας, φυσικά με ανταλλάγματα τόσο από την Σουηδία όσο, και κυρίως, από τις ΗΠΑ, είτε θα συνεχίσει να την εμποδίζει.