Κρίσιμη συνεδρίαση για την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Κύπρου

Σε κλίμα έντασης αναμένεται να συνεδριάσει η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας Κύπρου τη Δευτέρα, καθώς σημαντικές διαφωνίες έχουν ξεσπάσει στους κόλπους της. 

Πριν από ένα μήνα με μια κίνηση που εξέπληξε πολλούς, ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος της Κύπρου μνημόνευσε τον επικεφαλής της νέας Ουκρανικής Εκκλησίας, Επιφάνειο. 

Πρόκειται για μια εκκλησιαστική δομή την οποία ελάχιστες εκκλησίες έχουν αναγνωρίσει ως σήμερα, ενώ μέχρι πρότινος ο Χρυσόστομος τηρούσε στάση ουδετερότητας στην αντίθεση του Πατριαρχείου Μόσχας και του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Η κίνηση αυτή προκάλεσε τη δημόσια αντίδραση τεσσάρων Αρχιερέων της Κύπρου και συγκεκριμένα τους αρχιεπισκόπου Λεμεσού, Κύκκου και Τυλληρίας, Ταμασού και Ορεινής Ησαΐας και του Επισκόπου Αμαθούντος.

Σε μήνυμά του ο εκκλησιαστικός ηγέτης που χορήγησε την αυτοκεφαλία ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος ανέφερε ότι η διαφωνία των τεσσάρων με την απόφαση του Προκαθημένου της Εκκλησίας της Κύπρου, σχετικά με το Αυτοκέφαλο της Εκκλησίας της Ουκρανίας, αποκαλύπτει «όχι την ευαισθησία τους για την εκκλησιολογία, την κανονική τάξη και την ενότητα της Ορθοδοξίας αλλά μάλλον την αδιαφορία τους για αυτήν χάριν αλλότριων σκοπιμοτήτων».

Οι 4 απάντησαν μεταξύ άλλων στον Οικουμενικό Πατριάρχη και αναρωτήθηκαν ?άν τελικά έχουν τό δικαίωμα, «ως Μέλη της Ιεράς Συνόδου της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Κύπρου, να διατυπώνουν ελεύθερα και άφοβα, τις απόψεις τους έστω και αν ακόμη είναι διαφορετικές από τις απόψεις των άλλων αδελφών τους».

Προσθέτουν δε, στην επιστολή τους στον Οικουμενικό Πατριάρχη, ότι η αναφορά του πως το Ουκρανικό αυτοκέφαλο αποτελεί τετελεσμένο εκκλησιαστικό γεγονός και ότι η μόνη εκκλησιολογικώς συνεπής στάση είναι η αναγνώριση του εκ μέρους και των λοιπόν Ορθοδόξων Προκαθήμενων, όπως συνέβη και με τα αυτοκέφαλα όλων των νεώτερων Ορθόδοξων Εκκλησιών, από εκείνου της Εκκλησίας της Ρωσίας και εφεξής, δεν τους βρίσκει σύμφωνους. Όπως αναφέρουν, κανένας εκ των Προκαθημένων των κατά τόπους Ορθόδοξων Εκκλησιών δεν παρέστη στην ενθρόνιση του Επιφανείου αλλά και μέχρι σήμερα μόνο δύο τοπικές Εκκλησίες τον αναγνώρισαν.

Ωστόσο, επισημαίνουν πως η εκ μέρους του Αρχιεπισκόπου Κύπρου αναγνώριση του αποτελεί «πράξη αυθαίρετη και αντικανονική».

Οι τέσσερεις Μητροπολίτες αναφέρουν ακόμη πως ο εκάστοτε Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, ως Προκαθήμενος του Πρώτου Θρόνου της Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας, είναι «πρώτος μεταξύ ίσων» (primus inter pares), ένα πρωτείο σημειώνουν το οποίο δεν είναι "πρωτείο εξουσίας", αλλά αλλά «πρωτείο ευθύνης και διακονίας» για την ενότητα της Εκκλησίας, την ορθή πίστη και την αγάπη.

Επισημαίνουν δε, πως ο Οικουμενικός Πατριάρχης είναι και πρέπει πάντοτε να είναι ο διαχρονικός φύλακας και εγγυητής τόσο της κανονικής τάξεως όσον και της αυθεντικής λειτουργίας του Ορθοδόξου Συνοδικού και Ιεραρχικού Συστήματος. Έργο δικό του, σημειώνουν, είναι ο συντονισμός των Ορθοδόξων Εκκλησιών σε κρίσιμα θέματα διορθοδόξου ενδιαφέροντος.

Σε αυτό το κλίμα, την Παρασκευή, η Ιερά Σύνοδος της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ρωσίας, υπό την προεδρεία του Πατριάρχη Μόσχας και πασών των Ρωσιών Κυρίλλου στη Μόσχα, αποφάσισε την διακοπή μνημόνευσης του Αρχιεπισκόπου Κύπρου από τα δίπτυχα, καθώς και την διακοπή κοινωνίας μαζί του.

Ωστόσο αξίζει να σημειωθεί ότι η Ιερά Σύνοδος της Ρωσικής Εκκλησίας αποφάσισε να έχει ευχαριστιακή κοινωνία με τους Ιεράρχες εκείνους, οι οποίοι δεν μνημονεύουν τον Κιέβου Επιφάνειο.