Η περίοδος χάριτος τελείωσε

Οι παλιοί πολιτικοί έλεγαν ότι η καλύτερη στιγμή για έναν πρωθυπουργό είναι η ημέρα που εκλέγεται. Από την επομένη, η κλεψύδρα αρχίζει να αδειάζει. Για άλλους πιο γρήγορα και για άλλους πιο αργά. Το πρώτο εξάμηνο όλα μοιάζουν να είναι απλά. Υπάρχει η περίφημη περίοδος χάριτος, που συνδέεται με την προσδοκία και την αναμονή για κάτι καινούργιο. Μετά αρχίζουν τα δύσκολα. Τα λάθη και οι αστοχίες των υπουργών αναδεικνύονται και τα απρόβλεπτα γεγονότα αποκαλύπτουν τη γύμνια του κυβερνητικού σχήματος και την έλλειψη προετοιμασίας της ηγετικής ομάδας.

Για τον Κυριάκο Μητσοτάκη η περίοδος χάριτος παρατάθηκε πολύ. Κράτησε σχεδόν δεκαοκτώ μήνες. Το πρώτο εξάμηνο απογειώθηκαν η φήμη και η δημοτικότητά του, καθώς το διεθνές περιβάλλον τον υποδέχτηκε με ενθουσιασμό. Αυτό το κλίμα ευφορίας είχε ως αποτέλεσμα το ελληνικό Δημόσιο να δανείζεται με 1%, ενώ σπουδαίοι επενδυτικοί οίκοι προεξοφλούσαν την καλή πορεία της χώρας. Μετά ήρθε η πανδημία, μια μεγάλη ατυχία για όλο τον πλανήτη και ακόμα μεγαλύτερη για τη μικρή Ελλάδα, που έβγαινε μετά από μια δεκαετή χρεοκοπία. Ηγέτες μεγάλων χωρών, με πρώτο τον Ντόναλντ Τραμπ, τσακίστηκαν - άλλοι πολιτικά και άλλοι δημοσκοπικά. Αντίθετα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης διέπρεψε. Απέδειξε ότι διαθέτει ικανότητα, πυγμή και αποφασιστικότητα. Κράτησε τη χώρα όρθια, την ώρα που Ηνωμένες Πολιτείες, Γαλλία, Ιταλία, Γερμανία, Βέλγιο εμφάνισαν αδυναμίες και δυσλειτουργίες που κανείς δεν περίμενε.

Στο δεύτερο κύμα πανδημίας είναι προφανές ότι δεν τα πήγε τόσο καλά. Εχασε δέκα κρίσιμες ημέρες τον Οκτώβριο, με αποτέλεσμα να ξεφύγει η κατάσταση στη Μακεδονία. Δεν έφταιγε, όμως, μόνο αυτή η καθυστέρηση. Οι άνθρωποι έπαψαν να φοβούνται και βγήκαν στους δρόμους. Σχεδόν οι μισοί δεν τήρησαν τα μέτρα. Επειδή πάντα στη ζωή, όμως, ισχύει ότι «τα στερνά τιμούν τα πρώτα», η τελική εντύπωση της επιτυχίας ή της αποτυχίας στη διαχείριση της υγειονομικής περιπέτειας, που κάθε ημέρα μετατρέπεται σε βαθιά κοινωνική και οικονομική κρίση, θα δοθεί από τον τρόπο που θα ανταποκριθεί το κράτος στην τρίτη επέλαση του μεταλλαγμένου ιού.

Ο πρωθυπουργός ενεργοποίησε το σημαντικότερο όπλο που διαθέτει, τον ανασχηματισμό. Δεν ήταν τόσο θεαματικός, όσο πολλοί ανέμεναν, ούτε είχε πολλές ανατροπές. Ουσιαστικά επιβεβαίωσε αλλαγές στην κυβέρνηση που είχαν προεξοφληθεί εδώ και καιρό. Κατέδειξε, ωστόσο, για μια ακόμη φορά, ότι η χώρα θα συνεχίσει να κυβερνάται με τη μέθοδο του λεγόμενου επιτελικού κράτους, δηλαδή από το επιτελείο που βρίσκεται γύρω από τον πρωθυπουργό. Το Μαξίμου θα συνεχίσει να σχεδιάζει και οι υπουργοί να υλοποιούν.

Το επόμενο εξάμηνο θα είναι καθοριστικό για την πορεία της κυβέρνησης και για την εξασφάλιση της δεύτερης τετραετίας για τη Ν.Δ. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σήμερα παίζει μπάλα χωρίς αντίπαλο. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει καταφέρει ακόμα να βρει περπατησιά. Ασχολείται με τις εσωτερικές του περιπλανήσεις και εμφανίζει μεγάλη αδυναμία να επιβάλει τη δική του ατζέντα στον πολιτικό διάλογο, όπως συχνά πετυχαίνουν οι αντιπολιτεύσεις. Ο μόνος αντίπαλος της κυβέρνησης, τουλάχιστον μέχρι το καλοκαίρι, θα είναι ο εαυτός της. Μετά τον ανασχηματισμό, δεν υπάρχουν δικαιολογίες από το Μέγαρο Μαξίμου ότι εμφανίζονται δυσλειτουργίες και οι υπουργοί δυσκολεύονται να συνεννοηθούν. Υποτίθεται ότι όσοι υπουργοί και υφυπουργοί ήταν εμπόδια απομακρύνθηκαν ή αντικαταστάθηκαν την περασμένη Δευτέρα. Αυτό σημαίνει ότι ξιολογήθηκαν επί δεκαοκτώ μήνες οι ικανότητες και οι αδυναμίες όλων. Και αυτοί που παρέμειναν στη θέση τους, μπορούν να κάνουν τη δουλειά που τους ανατέθηκε.

Το στοίχημα είναι μεγάλο, γιατί η νέα κυβέρνηση πρέπει να τρέξει δύο θέματα παράλληλα. Το πρώτο είναι να αντιμετωπίσει χωρίς λάθη και παλινωδίες την πανδημία και να επιταχύνει τους εμβολιασμούς, ώστε η χώρα τον Μάιο να είναι έτοιμη να υποδεχτεί εκατομμύρια τουρίστες. Είναι εφικτό η φετινή σεζόν να πάει καλά. Οι προβλέψεις είναι ενθαρρυντικές. Ηδη τα μεγάλα πρακτορεία στη Βρετανία και τη Γερμανία λένε ότι ετοιμάζονται 20 εκατομμύρια άνθρωποι να παραθερίσουν στη χώρα μας. Η προϋπόθεση είναι μία: μέχρι τότε να είμαστε καθαροί από κορωνοϊό και τα νοσοκομεία μας να είναι άδεια. Το δεύτερο στοίχημα είναι το οικονομικό και αναπτυξιακό επιτελείο να προλάβει την κατάρρευση της οικονομίας. Αυτό σημαίνει άμεση απορρόφηση των κονδυλίων της ευρωπαϊκής βοήθειας ώστε να πέσει ρευστό στην αγορά. Κακά τα ψέματα, το ελληνικό Δημόσιο κινείται με τους ρυθμούς που ξέρει, τους παλιούς και αργόσυρτους. Και ο μόνος τρόπος να κινητοποιηθεί είναι να του αφαιρεθούν εξουσίες και αρμοδιότητες με την περίφημη εφαρμογή της δίμηνης προθεσμίας. Τι σημαίνει αυτό για όσους δεν το γνωρίζουν; Αν η όποια υπηρεσία δεν απαντά στο αίτημα του πολίτη μέσα σε δύο μήνες, τότε τεκμαίρεται ότι η απάντηση είναι θετική και η διαδικασία περνά στο επόμενο στάδιο. Ο νόμος υπάρχει, αλλά δεν εφαρμόζεται στην κλίμακα που απαιτούν οι συνθήκες.

Πολλοί ερμήνευσαν τον ανασχηματισμό ως κίνηση προετοιμασίας του πρωθυπουργού για πρόωρες εκλογές. Η αλήθεια είναι πως ούτε ο ίδιος ούτε κανείς άλλος είναι σε θέση σήμερα να γνωρίζει εάν και πότε θα στηθούν κάλπες. Ολα θα κριθούν μέχρι το καλοκαίρι. Πράγματι, ο πρωθυπουργός μπορεί να κάνει, εάν το θέλει, εκλογές τον Σεπτέμβριο και να τις κερδίσει. Το ερώτημα που θα πέσει στο τραπέζι από τον Μάιο και μετά είναι εάν η χώρα, μετά το πολύμηνο σοκ που θα έχει υποστεί, θα αντέχει μια εκλογική περιπέτεια που θα φρενάρει την πορεία της, όπως συμβαίνει πάντα, για τουλάχιστον ένα τετράμηνο.