Η Ευρώπη προχωρά, η Ελλάδα επιταχύνει

γράφει ο Παναγιώτης Λιαργκόβας*

*Πρόεδρος του ΚΕΠΕ και του Εθνικού Συμβουλίου Παραγωγικότητας, καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου

Tην Τετάρτη 15 Σεπτεμβρίου στις 10:00 π.μ. η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εκφώνησε την ετήσια ομιλία της για την κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ενωσης (SotEU speech). Η ομιλία αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθότι δίνει μια πρώτη ιδέα για το τι θα επακολουθήσει στους επόμενους μήνες. Ηταν ίσως από τις λίγες φορές τα τελευταία χρόνια που, ακούγοντας την ομιλία, ένιωσα ταυτόχρονα ανακούφιση και ικανοποίηση γιατί διέκρινα μια ωριμότητα και αποφασιστικότητα από την επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η Ε.Ε. φαίνεται να μαθαίνει από τα λάθη της και να αναγνωρίζει τις αδυναμίες της. Θα σταθώ σε ορισμένα μόνο από τα στοιχεία της ομιλίας της που αφορούν άμεσα και τη χώρα μας. Πρώτα-πρώτα, στο θέμα της αντιμετώπισης της πανδημίας. Εδώ, σε αντίθεση με τις άλλες κρίσεις (οικονομική, μεταναστευτικό), η Ε.Ε. έδειξε ότι έχει γρήγορα αντανακλαστικά: πάνω από το 70% των ενηλίκων στην Ε.Ε. έχουν εμβολιαστεί πλήρως. Ηταν η μοναδική περιφέρεια που μοιράστηκε το ήμισυ της παραγωγής εμβολίων της με τον υπόλοιπο κόσμο. Διέθεσε περισσότερες από 700 εκατομμύρια δόσεις στους Ευρωπαίους πολίτες και περισσότερες από 700 εκατομμύρια δόσεις στον υπόλοιπο κόσμο, σε περισσότερες από 130 χώρες, δείχνοντας έτσι τον παγκόσμιο ηγετικό ρόλο που μπορεί και πρέπει να παίξει η Ε.Ε. Εβαλε τις βάσεις για την ενίσχυση της ετοιμότητας και ανθεκτικότητας της Ε.Ε. στον τομέα της υγείας, ανακοινώνοντας επενδύσεις ύψους 50 δισ. ευρώ έως το 2027, ώστε κανένας ιός δεν θα μπορεί να μεταβάλει μια τοπική επιδημία σε παγκόσμια πανδημία.

Δημιούργησε το Next Generetion EU, που παρέχει στήριξη στους εργαζομένους, τις επιχειρήσεις και τους πολίτες στην αντιμετώπιση των κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών της πανδημίας. Το αποτέλεσμα είναι εμφανές: την προηγούμενη φορά χρειάστηκαν 8 χρόνια για να επανέλθει το ΑΕΠ της ευρωζώνης στα προ κρίσης επίπεδα.

Αυτή τη φορά αναμένεται ότι 19 χώρες θα επανέλθουν στα προ πανδημίας επίπεδα φέτος, ενώ οι υπόλοιπες θα ακολουθήσουν αμέσως μετά. Η ανάπτυξη στη ζώνη του ευρώ ξεπέρασε τόσο τις ΗΠΑ όσο και την Κίνα το τελευταίο τρίμηνο. Στην Ελλάδα συμβαίνει κάτι αντίστοιχο καθώς αναθεωρούνται συνεχώς προς τα πάνω όλες οι εκτιμήσεις εγχώριων και διεθνών οργανισμών, φτάνοντας μέχρι και το 8%. Πολύ σύντομα θα δούμε αλλαγές στο τεχνολογικό τοπίο της Ε.Ε. και της Ελλάδας. Η Ευρώπη σκοπεύει να δημιουργήσει ένα οικοσύστημα υπερσύγχρονων ευρωπαϊκών μικροτσίπ, τα οποία είναι απαραίτητα για τη λειτουργία όλων των σύγχρονων συσκευών: από έξυπνα τηλέφωνα και ηλεκτρικά σκούτερ έως τρένα ή ολόκληρα έξυπνα εργοστάσια. Ετσι, θα σταματήσει την εξάρτησή της από την Ασία, αναπτύσσοντας νέες αγορές για την ευρωπαϊκή τεχνολογία.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναφέρθηκε επίσης στη βούλησή της να επισφραγίσει την ιστορική παγκόσμια συμφωνία σχετικά με τον ελάχιστο συντελεστή φορολογίας επιχειρήσεων. Οπως είπε χαρακτηριστικά: «Η καταβολή ενός δίκαιου ποσού για φόρους δεν αποτελεί μόνο ζήτημα δημόσιων οικονομικών, αλλά κυρίως ζήτημα Δικαιοσύνης». Η κίνηση αυτή έχει τεράστια σημασία για την Ελλάδα, καθώς η χώρα μας φορολογεί τις επιχειρήσεις περισσότερο από άλλες χώρες τόσο εντός της Ε.Ε. (π.χ. Ιρλανδία, Κύπρος) όσο και εκτός (π.χ. φορολογικοί παράδεισοι). Ενας ελάχιστος φόρος δεν θα εμποδίζει την κινητικότητα και την κερδοφορία των κεφαλαίων, αλλά θα στηρίξει την ποιότητα των υποδομών, την κοινωνική ασφάλιση και τα εκπαιδευτικά συστήματα.

Τέλος, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι το 2022 θα είναι έτος αφιερωμένο στους νέους. Γι’ αυτούς, θα προσφέρει ένα νέο πρόγραμμα - το ALMA. Το ALMA θα δώσει στους νέους τη δυνατότητα να αποκτήσουν προσωρινή εργασιακή εμπειρία σε ένα άλλο κράτος-μέλος, ώστε να ζήσουν μια εμπειρία σαν το Erasmus. Για να αναπτύξουν ικανότητες, να δημιουργήσουν δεσμούς και να διαμορφώσουν τη δική τους ευρωπαϊκή ταυτότητα.