Οι υπουργοί Εξωτερικών και Άμυνας της ΕΕ συνεδριάζουν με θέμα την PESCO και το Αμυντικό Ταμείο της ΕΕ

Το Συμβούλιο αναμένεται να εγκρίνει συμπεράσματα για την ασφάλεια και την άμυνα, όπως και μια απόφαση που θα καθορίζει το κοινό σύνολο κανόνων διακυβέρνησης για τα έργα που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο της PESCO.
Bρυξέλλες, του Θάνου Αθανασίου

Ξεκινάει σήμερα τις εργασίες του το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων (Foreign Affairs Council - FAC), υπό την προεδρία της Υπάτης Εκπροσώπου της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας, Φεντερίκα Μογκερίνι με κοινή συνάντηση μεταξύ των υπουργών εξωτερικών και των υπουργών Άμυνας και θέμα τη συνεργασία της ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας, συμπεριλαμβανομένης της μόνιμης διαρθρωμένης συνεργασίας (PESCΟ).

Στη συζήτηση, σύμφωνα με το Συμβούλιο περιλαμβάνονται οι άλλες αμυντικές πρωτοβουλίες, της στρατιωτικής κινητικότητας και της προτεινόμενης ευρωπαϊκής διευκόλυνσης για την ειρήνη, σε συνέχεια της εντολής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Μαρτίου 2018 για την αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών.

Το Συμβούλιο αναμένεται να εγκρίνει συμπεράσματα για την ασφάλεια και την άμυνα, όπως και μια απόφαση που θα καθορίζει το κοινό σύνολο κανόνων διακυβέρνησης για τα έργα που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο της PESCO.

Οι Υπουργοί Εξωτερικών και οι Υπουργοί Άμυνας θα έχουν στη συνέχεια μια σύνοδο για τη συνεργασία ΕΕ-ΝΑΤΟ μαζί με το Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Jens Stoltenberg.

Στη συνέχεια, οι Υπουργοί Εξωτερικών θα συζητήσουν την Υεμένη μαζί με τον Ειδικό Απεσταλμένο του ΟΗΕ Martin Griffiths, ο οποίος θα ενημερώσει σχετικά με το σχέδιο ειρήνης του. Θα αποτελέσει ευκαιρία για την ΕΕ να επιβεβαιώσει τη δέσμευσή της για μια λύση που θα διευκολύνει τη διαπραγμάτευση των Ηνωμένων Εθνών και να συζητήσει τις τρέχουσες προσπάθειες της ΕΕ για την κρίση στη χώρα. Το Συμβούλιο θα εγκρίνει σχετικά συμπεράσματα.

Επιπλέον το Συμβούλιο θα συζητήσει και θα εγκρίνει συμπεράσματα σχετικά με το Κέρας της Αφρικής και την Ερυθρά Θάλασσα, με έμφαση στη θαλάσσια ασφάλεια, την οικονομική ανάπτυξη και τη μετανάστευση. Στη συνέχεια, το Συμβούλιο θα προβεί σε απολογισμό της προόδου που σημειώθηκε στην εφαρμογή της παγκόσμιας στρατηγικής της ΕΕ βάσει της δεύτερης ετήσιας έκθεσης προόδου.

Τέλος, το Συμβούλιο θα συζητήσει την Ιορδανία και η Ύπατη Εκπρόσωπος θα ενημερώσει τους υπουργούς για την επίσκεψή της στις 9-10 Ιουνίου στη χώρα. Το Συμβούλιο αναμένεται να εγκρίνει ορισμένα συμπεράσματα χωρίς συζήτηση, μεταξύ άλλων σχετικά με το Σαχέλ / Μάλι, σχετικά με τις προτεραιότητες της ΕΕ στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών και της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών 73 και σχετικά με τη συνεργασία της ΕΕ με πόλεις και τοπικές αρχές σε τρίτες χώρες.

Αναλυτικά, οι Υπουργοί Εξωτερικών και οι Υπουργοί Άμυνας θα ανταλλάξουν απόψεις για τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας. Μεταξύ άλλων, θα επικεντρωθούν στην PESCO, στη στρατιωτική κινητικότητα και στην προτεινόμενη ευρωπαϊκή διευκόλυνση για την ειρήνη. Θα συζητήσουν επίσης τις υβριδικές απειλές. Η συνεργασία της ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας έχει τρεις στρατηγικές προτεραιότητες: αντιμετώπιση εξωτερικών συγκρούσεων και κρίσεων και οικοδόμηση ικανότητας των εταίρων και την προστασία της ΕΕ και των πολιτών της. Μεταξύ των συγκεκριμένων δράσεων που έχουν αναληφθεί για την επίτευξη αυτών των στόχων είναι:

- η μόνιμη διαρθρωμένη συνεργασία - PESCO, όπου το Συμβούλιο πρόκειται να εκδώσει απόφαση που θα καθορίζει ένα κοινό σύνολο κανόνων διακυβέρνησης για τα σχέδια που θα αναληφθούν στο πλαίσιο της PESCO. Σημειώνεται ότι στις 11 Δεκεμβρίου 2017, το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση για την ίδρυση της PESCO. Όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ συμμετέχουν στην PESCO, εκτός από τρεις χώρες (Δανία, Μάλτα και Ηνωμένο Βασίλειο).
 
Τα συμμετέχοντα κράτη μέλη συμφώνησαν σε έναν αρχικό κατάλογο 17 σχεδίων που θα αναληφθούν στο πλαίσιο της PESCO. Τα έργα καλύπτουν τομείς όπως η κατάρτιση, η ανάπτυξη ικανοτήτων και η επιχειρησιακή ετοιμότητα στον τομέα της άμυνας. Αυτά τα αρχικά σχέδια εγκρίθηκαν επίσημα από το Συμβούλιο στις 6 Μαρτίου 2018. Την ίδια ημέρα, το Συμβούλιο ενέκρινε έναν οδικό χάρτη για την εφαρμογή της PESCO.

- στρατιωτική κινητικότητα, με στόχο την αντιμετώπιση των εμποδίων που παρεμποδίζουν τη μετακίνηση του στρατιωτικού εξοπλισμού και του προσωπικού σε ολόκληρη την ΕΕ, για την οποία η Ύπατη Εκπρόσωπος και η Κομισιόν παρουσίασαν κοινή ανακοίνωση για τη βελτίωση της στρατιωτικής κινητικότητας στην ΕΕ στις 10 Νοεμβρίου 2017 και σχέδιο δράσης στις 28 Μαρτίου 2018. Αυτός είναι επίσης ένας τομέας που προσδιορίζεται για ενισχυμένη συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και του ΝΑΤΟ καθώς και ένα έργο το πλαίσιο της PESCO. Το Συμβούλιο πρόκειται να εγκρίνει τις στρατιωτικές απαιτήσεις για στρατιωτική κινητικότητα.

- το Ευρωπαϊκό Αμυντικό Ταμείο, που αποτελεί μία από τις βασικές πρωτοβουλίες που πρότεινε η Κομισιόν, επιβεβαιώθηκε εκ νέου στην πρόταση για το μελλοντικό πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ 2021-2027), ενώ στις 13 Ιουνίου 2018, η Κομισιόν παρουσίασε την πρότασή της για το μελλοντικό ΠΔΠ στον τομέα της άμυνας, εστιάζοντας σε ένα Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας με προτεινόμενο κονδύλιο ύψους 13 δισ. Ευρώ. Το Ευρωπαϊκό Αμυντικό Ταμείο στοχεύει στην προώθηση της καινοτομίας και στην επίτευξη οικονομιών κλίμακας στην έρευνα στον τομέα της άμυνας και στη φάση της βιομηχανικής ανάπτυξης, υποστηρίζοντας συνεργατικά έργα. Αυτό θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της αμυντικής βιομηχανίας της Ένωσης. Με τον ίδιο στόχο, η Κομισιόν πρότεινε τη θέσπιση ενός ευρωπαϊκού προγράμματος βιομηχανικής ανάπτυξης στον τομέα της άμυνας (EDIDP) στο πλαίσιο του τρέχοντος πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, στο οποίο οι συννομοθέτες κατέληξαν σε συμφωνία στις 23 Μαΐου 2018.

- την πρόταση της Υπάτης Εκπροσώπου για τη δημιουργία ευρωπαϊκού μηχανισμού για την ειρήνη, η οποία θα είναι ένα ταμείο εκτός προϋπολογισμού της ΕΕ με προτεινόμενη κατανομή ύψους 10,5 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η Φ.Μογκερίνι έχει ήδη καταθέσει πρόταση επί του ευρωπαϊκού μηχανισμού για την ειρήνη και ενός προϋπολογισμού εκτός ΕΕ για την ασφάλεια και την άμυνα, με στόχο τη χρηματοδότηση του κοινού κόστους των στρατιωτικών επιχειρήσεων στο πλαίσιο της κοινής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας (που επί του παρόντος καλύπτονται από τους μηχανισμούς της ATHENA), τη συμβολή στη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων στρατιωτικής στήριξης της ειρήνης που διεξάγονται από άλλους διεθνείς παράγοντες (όπως είναι σήμερα η Διευκόλυνση για την Ειρήνη της Αφρικής) και την παροχή στήριξης στις ένοπλες δυνάμεις των τρίτων κρατών για την πρόληψη συγκρούσεων, την οικοδόμηση της ειρήνης και την ενίσχυση της διεθνούς ασφάλειας.

Επιπλέον οι Υπουργοί θα συζητήσουν επίσης πώς θα ενισχυθεί η ικανότητα της ΕΕ να αντιμετωπίσει τις υβριδικές απειλές, με βάση την κοινή ανακοίνωση για την αύξηση της ανθεκτικότητας και την ενίσχυση των δυνατοτήτων αντιμετώπισης των υβριδικών απειλών. Σημειώνεται ότι στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 22ας Μαρτίου, μετά την επίθεση στο Salisbury, οι ηγέτες της ΕΕ ζήτησαν την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ΕΕ σε χημικούς, βιολογικούς, ακτινολογικούς και πυρηνικούς, κινδύνους συμπεριλαμβανομένης της στενότερης συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της καθώς και το ΝΑΤΟ. Δήλωσαν δε, ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα πρέπει να ενισχύσουν τις ικανότητές τους για την αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών, μεταξύ άλλων στους τομείς της στρατηγικής επικοινωνίας και της τεχνητής νοημοσύνης. Κάλεσαν τέλος την Κομισιόν να προωθήσει αυτό το έργο και να υποβάλει έκθεση σχετικά με την πρόοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ιουνίου.

Ακόμη οι Υπουργοί Εξωτερικών και οι Υπουργοί Άμυνας θα συζητήσουν τη συνεργασία ΕΕ-ΝΑΤΟ μαζί με το Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Jens Stoltenberg, πριν από τη Σύνοδο Κορυφής ΕΕ-ΝΑΤΟ που θα λάβει χώρα στις 11-12 Ιουλίου.

Στις 8 Ιουνίου, το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με την τρίτη έκθεση προόδου σχετικά με την εφαρμογή της κοινής δέσμης προτάσεων που εγκρίθηκαν από τα Συμβούλια της ΕΕ και του ΝΑΤΟ στις 6 Δεκεμβρίου 2016 και στις 5 Δεκεμβρίου 2017. Συνολικά, 74 συγκεκριμένες δράσεις περιλαμβάνονται στη συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και του ΝΑΤΟ και καλύπτουν τους ακόλουθους τομείς: υβριδικές απειλές, επιχειρησιακή συνεργασία συμπεριλαμβανομένων των ναυτιλιακών ζητημάτων, ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, αμυντικές δυνατότητες, αμυντική βιομηχανία και έρευνα, ασκήσεις, υποστήριξη της δημιουργίας ικανοτήτων των εταίρων και πολιτικός διάλογος (στο πλαίσιο της κοινής δήλωσης του Ιουλίου 2016 μεταξύ του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, του Προέδρου της Κομισιόν και του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ).