Quantcast

H Εκκλησία και «πολιτεύεται» και «αντιπολιτεύεται»

Η ισότητα στον γάμο και στην τεκνοθεσία είναι από τη νύχτα της περασμένης Πέμπτης γεγονός, το οποίο πανηγυρίστηκε με τιμή ή αποδοκιμάστηκε με απαξία. Από όλα όσα σοβαρά, γραφικά ή ατυχή συνέβησαν τις θυελλώδεις εβδομάδες πριν από την ψήφιση του νομοσχεδίου, ένα ξεχώρισε και άφησε βαθύτερα το αποτύπωμά του: Η επιχείρηση πολιτικής παρέμβασης από την πλευρά της Εκκλησίας.

Τον περασμένο Μάιο, με αφορμή δημοσιεύματα που υποστήριζαν ότι στους ιερούς ναούς γίνεται προπαγάνδα υπέρ συγκεκριμένου πολιτικού κόμματος, ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος θυμήθηκε τον Σεραφείμ: « Η Εκκλησία μας, όπως σοφά και έγκαιρα είχε επισημάνει ο μεγάλος προκάτοχός μου, μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κυρός Σεραφείμ, ούτε πολιτεύεται, ούτε συμπολιτεύεται, ούτε αντιπολιτεύεται, αλλά πορεύεται».

Κι όμως, τελικά, η Εκκλησία και πολιτεύεται και αντιπολιτεύεται. Ο κ. Ιερώνυμος ζήτησε ονομαστική ψηφοφορία στη Βουλή. Φυσικά, το πώς θα ψηφίσει ένα νομοσχέδιο η εθνική αντιπροσωπεία δεν ανήκει στις αρμοδιότητες του Αρχιεπισκόπου, εξ ου και η δήλωσή του προκάλεσε αίσθηση και ερμηνεύθηκε ως ευθεία παρέμβαση της Εκκλησίας «στα του καίσαρος». Ο ίδιος άλλωστε ο μακαριότατος σε εκείνη την οργισμένη ανακοίνωση την άνοιξη του 2023 είχε χαρακτηρίσει τα περί εμπλοκής της Εκκλησίας στην πολιτική ως «ζητήματα απολύτως αλλότρια με την αποστολή της». Το λησμόνησε σχετικά γρήγορα.

Οι καλοπροαίρετοι απολογητές έσπευσαν να δικαιολογήσουν τον κ. Ιερώνυμο, λέγοντας ότι δέχεται μεγάλες πιέσεις από τους «σκληρούς» της Εκκλησίας. Οποια κι αν ήταν τα κίνητρά του, όταν ο μακαριότατος επεκτείνεται σε ζητήματα που δεν είναι της αρμοδιότητάς του, δύσκολα αποφεύγει τις «κακοτοπιές», ακόμα και τις δογματικές.

Ο μακαριστός Χριστόδουλος είχε εντυπωσιάσει το πανελλήνιο αποκαλώντας τους ψηφοφόρους του Γιώργου Καρατζαφέρη «καλούς χριστιανούς». Είχε αποφανθεί δηλαδή για την ποιότητα της πίστης τους από την κοσμική τους συμπεριφορά. Εξπέρ στα δογματικά δεν είμαι, αλλά αυτό είναι η πεμπτουσία της διδασκαλίας του Καλβίνου και δεν έχει καμία σχέση με το ορθόδοξο Δόγμα.

Με το αίτημα για ονομαστική ψηφοφορία o κ. Ιερώνυμος υιοθέτησε τη λογική του προκατόχου του. Αυτοί που καταψηφίζουν το νομοσχέδιο είναι οι «καλοί χριστιανοί» της Βουλής. Οι άλλοι, που το υπερψηφίζουν δεν είναι. Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα απειλητικό μήνυμα προς τους «μη καλούς χριστιανούς» του Κοινοβουλίου. Σας ξέρουμε, σας παρακολουθούμε και γνωρίζετε ότι έχουμε τον τρόπο μας.

Αν δεν ήθελε να στείλει αυτό το μήνυμα, δεν είχε κανέναν άλλο λόγο να αναφερθεί στο θέμα. Γιατί ο Αρχιεπίσκοπος ήδη γνώριζε πως ονομαστική ψηφοφορία θα γίνει, είχε φροντίσει για αυτό ο Δημήτρης Νατσιός του κόμματος Νίκη. Και ο κ. Νατσιός λογίζεται από πολλούς περίπου ως ο «εκπρόσωπος» της Εκκλησίας στη Βουλή.

Η σύνδεση της Εκκλησίας με ένα κόμμα ή περισσότερα δεν είναι κάτι κακό. Η δυτική Ευρώπη ανοικοδομήθηκε από τέτοια κόμματα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Από την ίδρυσή της και έως τις ημέρες μας η ευρωπαϊκή Χριστιανοδημοκρατία υπήρξε «παράρτημα» της Καθολικής Εκκλησίας και παρέμεινε κοντά της σε όλη την πορεία της εξέλιξής της. Κατακριτέο δεν είναι. Απλώς, με την ορθόδοξη παράδοση δεν έχει καμιά σχέση.

Με τις παρεμβάσεις της στο ζήτημα του πολιτικού γάμου των ομόφυλων ζευγαριών η Εκκλησία μπήκε σε χωράφια άλλων. Ο πολιτικός γάμος είναι μια σύμβαση του αστικού δικαίου από την οποία προκύπτουν συγκεκριμένα δικαιώματα για τους συμβαλλομένους. Είναι ένα θέμα που δεν την αφορά.

Για να παρακάμψει τη νομική πραγματικότητα, ο Αρχιεπίσκοπος επικαλέστηκε τη Δημοκρατία και άρα την αρχή της πλειοψηφίας: Είμαστε περισσότεροι αυτοί που δεν θέλουμε το γάμο των ομοφύλων, άρα πάρτε το πίσω. Βεβαίως αυτά τα έχει διευκρινίσει από το 1802 ο Τόμας Τζέφερσον: «Αν και η βούληση της πλειοψηφίας προορίζεται σε κάθε περίπτωση να επικρατεί, η βούληση αυτή, για να είναι δίκαιη, πρέπει να είναι λογική· οι μειονότητες έχουν ίσα δικαιώματα, τα οποία οι ίσοι νόμοι πρέπει να προστατεύουν και τυχόν παραβίασή τους θα ήταν καταπίεση».

Δεν είναι απαραίτητο, όμως, να ανατρέξει κανείς στον συντάκτη της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας. Αρκεί αυτό που έγραψε ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος τον Μάιο του 2023. «Η Εκκλησία είναι θεανθρώπινος οργανισμός και όχι κοσμικός και εξουσιαστικός θεσμός». Τότε προς τι η επίκληση της αρχής της πλειοψηφίας, η οποία ρυθμίζει την κατανομή της εξουσίας; Ενα ερώτημα που ο κ. Ιερώνυμος με τη στάση του άφησε αναπάντητο. Και δεν ήταν το μόνο.