Ποιους θα ωφελήσει πραγματικά ο διάλογος

Στην παγκόσμια πολιτική σκηνή ακούγονται ολοένα και συχνότερα απαξιωτικοί χαρακτηρισμοί για τον Τούρκο Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν. Από ταραξίας, ιδιόμορφος και μεγαλομανής μέχρι αυταρχικός, αναξιόπιστος, μιμητής του Χίτλερ, παράφρων, ακόμα και σχιζοφρενής.

Αυτό είναι στη διεθνή σκακιέρα το πρόσωπο του γείτονα-σουλτάνου που ονειρεύεται την ημισέληνο να κυματίζει όπου βρισκόταν πριν την κατάρρευση της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Που επιδιώκει να αλλάξει τον χάρτη, όχι μόνο των Βαλκανίων, αλλά και της Ασίας και των χωρών της Βόρειας Αφρικής. Προσπαθεί να αλλάξει τα σύνορα της ευρύτερης περιοχής, καταπατώντας όλες τις διεθνείς συμβάσεις και ταυτόχρονα τις υπογραφές των προκατόχων του. Και ως μανιώδης τζογαδόρος που βλέπει ήδη το πρόσωπό του στο πάνθεον των σουλτάνων ήδη χρησιμοποιεί τη γλώσσα που αντιστοιχεί σ’ έναν μεγάλο κατακτητή. Απευθύνεται στους λαούς της ευρύτερης γειτονιάς σαν να είναι υποτελείς του, ενώ σχολιάζει με απαράδεκτους χαρακτηρισμούς, δηλώσεις και ενέργειες πολιτικών άλλων χωρών ακόμα και για θέματα εσωτερικής πολιτικής. Επικρίνει τους πάντες, ακολουθώντας τη «σχολή» του Τραμπ που προσπαθεί ακόμα και με χυδαία φρασεολογία ή συμπεριφορά να ταπεινώσει τους αντιπάλους του. Εκμεταλλεύεται την αδράνεια και την αδυναμία των άλλων να απαντήσουν δυναμικά στις προκλήσεις του και εμφανίζεται ως ο ηγέτης, ο κυρίαρχος, ο ρυθμιστής των όποιων εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή αδιαφορώντας για τη χρεοκοπία της οικονομίας της χώρας του, την έκρηξη της ανεργίας και τη ραγδαία φτωχοποίηση μεγάλων τμημάτων της τουρκικής κοινωνίας.

Αυτόν τον πολιτικό που με θράσος αμφισβητεί μέχρι και τον ρόλο παγκόσμιων και ευρωπαϊκών θεσμών. Που επικρίνει με αυθάδεια ηγέτες άλλων κρατών. Που έχει πετάξει στο καλάθι των αχρήστων διεθνείς συνθήκες, αποφάσεις οργανισμών και το διεθνές δίκαιο, καλούν οι ισχυροί της Ευρώπης στο τραπέζι του διαλόγου για να βρεθούν λύσεις για τα προβλήματα που ο ίδιος δημιουργεί στην ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο ώστε να αποφευχθεί το ενδεχόμενο μιας ελληνοτουρκικής σύγκρουσης. Αυτόν τον «τυχοδιώκτη» της πολιτικής θέλει για συνδαιτημόνα σχεδόν το σύνολο των Ευρωπαίων πολιτικών. Τον εισβολέα σε ευρωπαϊκά εδάφη. Τον εκβιαστή που εκμεταλλεύεται εκατομμύρια ψυχές μεταναστών και προσφύγων για να κρατά στο χέρι μια ολόκληρη Ευρώπη.

Αυτόν που πιστεύει ότι είναι συνιδιοκτήτης του Αιγαίου, που αλλάζει τους χάρτες εξαφανίζοντας ολόκληρα νησιά, που ξαναγράφει με τη βοήθεια αργυρώνητων επιστημόνων, της ιστορία της χώρας του, αλλά και ολόκληρης της βαλκανικής χερσονήσου.

Οι παγκόσμιοι παίκτες της πολιτικής σκηνής, αλλά και οι Ευρωπαίοι ακόλουθοί τους επιμένουν στον διάλογο με τον Ερντογάν. Υποκύπτουν στην πραγματικότητα, στα «καπρίτσια» του Σουλτάνου, ο οποίος αφού έκανε άνω-κάτω τα ανατολικά σύνορα της Ε.Ε. απειλεί ευθέως δύο κράτη-μέλη της και εμμέσως όλα τα υπόλοιπα με τις ροές των εξαθλιωμένων ομήρων του παίζει τώρα το ρόλο του «υπάκουου παιδιού» που θέλει να λύνει τις διαφορές του με τον διάλογο. Ανοίγει μέτωπα, προκαλώντας και τρομοκρατώντας ώστε την ώρα του διαλόγου να βρίσκεται σε θέση ισχύος. Ενός διαλόγου που αν και αφορά άμεσα τη χώρα μας, η φωνή της Αθήνας δεν ακούγεται δυνατά ή δεν γίνονται αντιληπτά τα επιχειρήματά της. Σε κάθε περίπτωση ενός διαλόγου που δεν είναι πανάκεια. Που δεν είναι το φάρμακο που γιατρεύει όλες τις ασθένειες. Αντίθετα, μπορεί να ανοίξει νέες πληγές όταν πηγαίνεις μόνο με το διεθνές δίκαιο και τις διεθνείς συνθήκες στη φαρέτρα σου. Ο διάλογος στο διπλωματικό παιχνίδι είναι «δίκοπο μαχαίρι» κυρίως όταν απέναντί σου βρίσκεται ο «νταής» της περιοχής και οι αδιάφοροι διαμεσολαβητές που πρώτα κοιτούν τα δικά τους συμφέροντα ακόμη κι αν πρέπει να δικαιολογήσουν εξόφθαλμες παρανομίες. Με μόνη διεκδίκηση την εφαρμογή των συνθηκών και του δικαίου σπάνια σηκώνεται κανείς κερδισμένος από το τραπέζι του διαλόγου και μάλιστα όταν ο αντίπαλος έχει απλώσει τη βεντάλια των ζητημάτων του και περιμένει κάτι χειροπιαστό να πάρει και όχι λόγια συμπαράστασης. Και σήμερα ο σουλτάνος δεν ενδιαφέρεται για τις όποιες καταδίκες ή οικονομικές κυρώσεις του επιβληθούν. Αυτό που επιδιώκει είναι να αλλάξει έστω και ελάχιστα ο χάρτης.

Ο «γκρινιάρης» του τραπεζιού κάτι πρέπει να πάρει για να πάψει να είναι πρόβλημα και αυτός είναι ο στόχος των διαμεσολαβητών και όχι να επιβραβεύσουν το «καλό παιδί» της γειτονιάς.

Ο διάλογος Αθήνας - Άγκυρας, με την τελευταία να έχει ξεπεράσει κάθε όριο προκλητικότητας, θα ωφελήσει σίγουρα τους εταίρους και τους συμμάχους, όχι γιατί θα αποδοθεί δικαιοσύνη και θα προστατευθούν τα συμφέροντα δύο κρατών-μελών της Ε.Ε., αλλά γιατί με αυτές τις ενέργειες θα κλείσει ένα μέτωπο που εάν εκραγεί οι φλόγες του θα ξεπεράσουν τα σύνορα της Βαλκανικής.

Σε αυτή την παρτίδα σκάκι διακυβεύονται πολλά για τη χώρα και οι αρμόδιοι θα πρέπει να γνωρίζουν ότι αυτοί που σήμερα τους χτυπούν στην πλάτη την κρίσιμη στιγμή θα βάλουν πάνω από όλους την επιβίωσή της. Ο ρόλος και η αποτελεσματικότητα «συμμαχιών» όπως είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΝΑΤΟ και ο ΟΗΕ αμφισβητούνται ολοένα και περισσότερο, άρα αυτά που θέλουν είναι να κλείσουν μέτωπα έστω κι αν αδικούν τον αδύναμο που πορεύεται βάσει της νομιμότητας.